آموزش

آموزش تجارت بین‌الملل | فریت بار، گمرک، صادرات و واردات
آموزش جامع تجارت

راهنمای کامل گمرک، صادرات، واردات و حمل و نقل

در این بخش با مفاهیم کلیدی همچون فریت بار، اینکوترمز، وظایف گمرک، اسناد بازرگانی (فاکتور، پکینگ لیست، بارنامه و...) و رویه‌های صادرات و واردات کالا به صورت کامل آشنا خواهید شد.

فریت بار چیست؟

فریت به ارسال بار به‌ صورت غیرهمراه از طریق حمل‌ونقل هوایی به کشور های دیگ گفته می‌شود. این روش معمولاً زمانی استفاده می‌شود که حجم یا وزن بار بیشتر از حد مجاز همراه مسافر باشد یا فرد بخواهد بار خود را جداگانه و مقرون‌به‌صرفه ارسال کند.

فریت بار بسته به نوع کالا، وزن، حجم و مقصد، می‌تواند به شکل‌های مختلفی انجام شود. اما آنچه در فریت بار مسافری اهمیت ویژه‌ای دارد، هزینه کمتر آن نسبت به اضافه‌بار فرودگاهی است. در واقع، بسیاری از مسافران ترجیح می‌دهند به‌جای پرداخت هزینه‌های بالای اضافه‌بار در فرودگاه، بار خود را از طریق فریت ارسال کنند.

این خدمات به اکثر کشورهای دنیا قابل انجام است؛ از جمله آمریکا، کانادا، استرالیا، کشورهای اروپایی مانند آلمان، فرانسه و انگلستان، و همچنین مقاصدی در منطقه مانند امارات، ترکیه، قطر، عمان و…

فریت بار : بهترین جایگزین برای اضافه بار مسافری

فریت بار بهترین جایگزین برای اضافه بار مسافری‌ست. چرا که در فریت بار، شما مجاز به حمل هر میزان بار شخصی و غیرتجاری، با صرف مبلغ بسیار پایین‌تری نسبت به اضافه بار هستید؛ بشرط آنکه بار شما، جزو کالاهای غیر مجاز در فریت بار محسوب نشوند.

شما می‌توانید در فریت بار مسافری، تمام لوازم مجاز در فریت بار را، پیش و یا پس از پرواز خود، به مقصدتان در هر گوشه از جهان، بصورت غیر همراه ارسال نموده، و هرگاه به مقصد رسیدید، در گمرک فرودگاه، محموله‌ی خود را ترخیص نموده و تحویل بگیرید.

فریت بار به چه کشورهایی انجام می‌شود؟

شما می‌توانید محموله‌ها و لوازم خود را به هر شهری در جهان که دارای فرودگاه باشد، بصورت هوایی فریت نمایید. ضمنا ما می‌توانیم ترتیبی اتخاذ نماییم تا چنانچه شهر مقصد شما فاقد فرودگاه باشد، بار شما از نزدیک‌ترین فرودگاه تا مقصد شما، بصورت زمینی تراک شود. امروزه خدمات لجستیکی با پیشرفت‌های وسیع خود، این امکان را فراهم نموده تا محموله‌ها بصورت ترکیبی، به شکل‌های هوایی و دریایی و زمینی، به هر نقطه از جهان ارسال شوند.

قوانین و مقررات گمرکی در مورد فریت بار مسافری و خروج کالا از ایران:

  1. تجاری نبودن کالای فریت شده: مسافران خروجی اعم از این ‌که ایرانی باشند یا خارجی، می‌توانند علاوه بر وسایل سفر و لوازم شخصی، کالاهای ایرانی تا سقف مقرر برای مسافران ورودی را، همراه ببرند؛ مشروط بر اینکه هر دو گروه کالا جنبه‌ تجاری پیدا نکنند.
  2. فریت بار به خارج از کشور برای اتباع خارجی در ایران: اتباع خارجی که بطور رسمی در ایران کار یا تحصیل می‌کنند، در پایان دوره‌ی کار یا تحصیل‌شان می‌توانند لوازم خود را در حد متعارف بدون مجوز یا کارت بازرگانی از کشور خارج کنند.
  3. مقدار مجاز ارسال زعفران در فریت بار مسافری: خروج زعفران تا 100 گرم برای هر مسافر مجاز می‌باشد. این بار هم می‌تواند همراه مسافر حمل شود و هم می‌تواند بصورت فریت مسافری ارسال شود.
  4. مقدار مجاز حمل هوایی خاویار: خروج خاویار دارای مجوز شیلات برای هر مسافر تا ۱۲۵ گرم مجاز می‌باشد.
  5. مقدار مجاز فریت هوایی خشکبار (پسته، بادام و...): خروج انواع خشکبار به همراه مسافر به مقداری که جنبه‌ی تجاری نداشته باشد، بلامانع است. حداکثر مقدار مجاز پسته برای خروج، به ازای هر گذرنامه ۱۰ کیلوگرم است. نکته: خروج پسته، مغز پسته، خشکبار و زعفران برای مسافران ایرانی عازم سه کشور عراق، سوریه و عربستان ممنوع است. محدودیت فوق شامل جهانگردانی که گذرنامه‌ی خارجی داشته باشند، نمی‌شود.
  6. ارسال هوایی فرش دست‌بافت: خروج فرش دستباف به همراه مسافر تا سقف ۲۰ متر مربع مجاز است و مسافر از نظر تعداد قطعات فرش همراه محدودیتی ندارد، به شرطی که سقف متراژ ذکر شده را رعایت کند. نکته: خروج فرش همراه مسافر علاوه بر مرزهای هوایی از مرز زمینی و دریایی نیز مجاز است. خروج فرش‌های نفیس که ارزش تاریخی دارند ممنوع است و خروج فرش به عراق، سوریه و عربستان مجاز نیست.
  7. چه مقدار ارز همراه مسافر می‌تواند خارج شود؟ بر اساس مقررات بانک مرکزی، خروج وجه نقد حداکثر تا مبلغ 5 هزار یورو (یا معادل آن) برای هر مسافر آزاد است. خروج بیش از 5 هزار یورو مشمول ضوابط ناظر بر ارز همراه مسافر بوده و مستلزم اظهار به گمرک می‌باشد.
  8. ارسال هلی‌کوپترهای کوچک و هلی‌شات: طبق ماده 122 قانون امورگمرکی، ورود پرنده‌های کنترلی مشمول اخذ مجوز قانونی می‌باشد و مسافران باید مراتب را به گمرک اعلام نمایند.
  9. ارسال زیور آلات شخصی از طلا و نقره: خروج زیورآلات شخصی همراه مسافر حداکثر تا میزان ۱۵۰ گرم مجاز خواهد بود. چنانچه زیورآلات مزین به سنگ‌های گرانبها باشد، نباید وزن نگین آنها در مجموع از یک قیراط تجاوز کند.
  10. ارسال ظروف نقره: خروج ظروف و مصنوعات نقره (به جز زیورآلات) توسط مسافر حداکثر تا میزان سه کیلوگرم مجاز است، مشروط بر اینکه اشیا در زمره آثار فرهنگی و تاریخی محسوب نشود.
  11. ارسال هوایی اشیاء قیمتی و عتیقه: خروج اشیاء عتیقه،‌ آثار هنری اصیل، کتاب‌های خطی و چاپ سنگی، قطعات خوشنویسی شده، انواع سکه‌های گرانبها و میراث فرهنگی ممنوع است.
  12. حمل لوازم باتری دار در چمدان فریت شده: جابجایی لوازم الکتریکی دارای باتری و پاور بانک ها، در حمل و نقل هوایی محدودیت‌ها و شرایط ویژه دارند. مثلا باتری لیتیوم یونی که بیش از حد گرم می‌شود می‌تواند باعث انفجار شود.

دسته بندی اینکوترمز

🔹 دسته اول: قابل استفاده در تمام روش‌های حمل (زمینی، دریایی، هوایی)

EXW (Ex Works) – تحویل در محل فروشنده

در این روش، فروشنده فقط کالا را در محل خود آماده تحویل می‌کند. از همان نقطه، تمام مسئولیت‌ها، هزینه‌ها و ریسک‌ها به عهده خریدار است (بارگیری، حمل، بیمه و ترخیص). فروشنده فقط می‌گوید «کالا آماده است، بقیه مسیر با شما».

FCA (Free Carrier) – تحویل به حمل‌کننده

فروشنده کالا را به شرکت حمل‌ونقل (که خریدار انتخاب کرده) تحویل می‌دهد. از لحظه تحویل، ریسک به خریدار منتقل می‌شود. انتخابی هوشمندانه برای حمل‌های مدرن و کانتینری.

CPT (Carriage Paid To)

فروشنده هزینه حمل کالا تا مقصد را پرداخت می‌کند، اما ریسک از همان ابتدای مسیر (تحویل به حمل‌کننده) به خریدار منتقل می‌شود. نکته کلیدی: «هزینه با فروشنده، ریسک با خریدار».

CIP (Carriage and Insurance Paid To)

ساختار مشابه CPT است، با این تفاوت که فروشنده علاوه بر حمل، بیمه نیز برای کالا تهیه می‌کند. مناسب وقتی خریدار می‌خواهد ریسک حمل پوشش داده شود.

DAP (Delivered At Place)

فروشنده کالا را تا مقصد نهایی حمل می‌کند، اما مسئولیت ترخیص واردات و پرداخت عوارض با خریدار است. یعنی کالا دم در می‌رسد، ولی هنوز وارد کشور نشده.

DPU (Delivered at Place Unloaded)

فروشنده کالا را تا مقصد حمل کرده و عملیات تخلیه را هم خودش انجام می‌دهد. تنها اینکوترمی که تخلیه هم با فروشنده است.

DDP (Delivered Duty Paid)

بیشترین سطح تعهد برای فروشنده: از بسته‌بندی، حمل، بیمه، ترخیص صادرات و واردات تا پرداخت مالیات و عوارض—همه با فروشنده است. ساده‌ترین حالت برای خریدار: فقط تحویل می‌گیرد.

🔹 دسته دوم: مخصوص حمل دریایی

FAS (Free Alongside Ship)

فروشنده کالا را در بندر مبدا، در کنار کشتی قرار می‌دهد. از آن لحظه به بعد، تمام مسئولیت‌ها با خریدار است.

FOB (Free On Board)

فروشنده کالا را روی عرشه کشتی بارگیری می‌کند. به محض قرار گرفتن کالا روی کشتی، ریسک به خریدار منتقل می‌شود. یکی از رایج‌ترین روش‌ها در تجارت ایران.

CFR (Cost and Freight)

فروشنده هزینه حمل دریایی تا بندر مقصد را پرداخت می‌کند، اما ریسک از زمان بارگیری روی کشتی به خریدار منتقل می‌شود.

CIF (Cost, Insurance and Freight)

مشابه CFR، با این تفاوت که فروشنده بیمه حمل را نیز تأمین می‌کند. بسیار پرکاربرد در واردات، مخصوصاً برای خریداران کم‌تجربه‌تر.

نکته کلیدی برای درک کل اینکوترمز:
هر اینکوترم فقط دو چیز رو مشخص می‌کنه:
۱. ریسک از کجا منتقل میشه
۲. چه کسی کدوم هزینه‌ها رو می‌پردازه

آشنایی کامل با اصطلاحات گمرکی

گمرک چیست؟

وقتی اسم گمرک را می‌شنویم، بیشتر یاد واردات و صادرات کالا می‌افتیم. اما واقعیت این است که گمرک فقط یک محل برای کنترل کالا نیست؛ بلکه یک نهاد برای منظم کردن اقتصاد یک کشور، و کنترل ورود و خروج کالا، دریافت حقوق و عوارض گمرکی و اجرای قوانین بازرگانی است.

به زبان ساده، گمرک سازمانی دولتی است که بررسی می‌کند چه کالایی، با چه شرایطی، از کجا وارد کشور می‌شود یا از کشور خارج می‌شود. همچنین این سازمان مراقب است که همه چیز طبق قانون انجام شود؛ از گرفتن مجوزها گرفته تا پرداخت هزینه‌ها و عوارض قانونی کالا.

اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، هر کالایی که بخواهد به‌صورت رسمی وارد کشور شود، از کشور خارج شود یا از خاک کشور عبور کند، معمولاً باید از فیلتر گمرک رد شود. حتی کالای همراه مسافر هم در خیلی از موارد زیر نظر گمرک بررسی می‌شود. یکی از مهم‌ترین نکات این است که حقوق گمرکی در اصل نوعی مالیات غیرمستقیم محسوب می‌شود.

وظایف گمرک چیست؟

  1. دریافت حقوق و عوارض گمرکی: یکی از اصلی‌ترین کارهای گمرک، وصول درآمدهای گمرکی است. این مبالغ شامل حقوق گمرکی، سود بازرگانی و سایر وجوه قانونی می‌باشد.
  2. اجرای قوانین تجارت خارجی: گمرک وظیفه دارد مطمئن شود که قوانین و مقررات مربوط به واردات، صادرات و ترانزیت کالا دقیقاً اجرا می‌شوند.
  3. کنترل مجوزهای لازم برای ترخیص کالا: بعضی کالاها برای واردات یا صادرات نیاز به مجوز دارند (مثل بهداشت، استاندارد، قرنطینه). گمرک بررسی می‌کند که این مجوزها وجود داشته باشند.
  4. نظارت بر تشریفات گمرکی: تمام مراحلی که برای قانونی شدن ورود یا خروج کالا انجام می‌شود، زیر نظر گمرک است (ثبت اطلاعات، بررسی اسناد، کنترل کالا، تعیین تعرفه و ترخیص).
  5. نظارت بر کالای عبوری یا ترانزیتی: گاهی کالا فقط از خاک ایران عبور می‌کند و مقصد نهایی آن کشور دیگری است که گمرک در اینجا نقش نظارتی دارد.

آیا همه خدمات گمرکی را خود گمرک انجام می‌دهد؟ نه، لزوماً. بعضی کارها مثل نگهداری کالا در انبار، تخلیه و بارگیری ممکن است به بخش خصوصی واگذار شوند اما همچنان باید طبق قوانین و نظارت گمرک عمل کنند.

مناطق آزاد چه تفاوتی با قلمرو گمرکی دارند؟ در ایران بعضی مناطق آزاد معمولاً خارج از قلمرو گمرکی کشور محسوب می‌شوند. اگر قرار باشد کالایی از منطقه آزاد وارد سرزمین اصلی شود، گمرک وظایف قانونی خود را انجام می‌دهد.

مهم‌ترین اصطلاحات گمرکی

1. اظهار کالا

اعلام رسمی صاحب کالا یا نماینده قانونی او به گمرک درباره مشخصات کالا و رویه آن.

2. اظهارکننده

کسی که کالا را به گمرک معرفی و ثبت می‌کند (صاحب کالا یا ترخیص‌کار).

3. اظهارنامه اجمالی

سندی که شرکت حمل‌ونقل اطلاعات کلی بار یا محموله را در آن اعلام می‌کند.

4. اماکن گمرکی

جاهایی که کالا تا قبل از تکمیل تشریفات گمرکی در آن‌ها نگهداری می‌شود (انبارها، اسکله‌ها، گمرک).

5. ترخیص

مرحله نهایی خروج قانونی کالا از اماکن گمرکی پس از پرداخت هزینه‌ها و تأیید گمرک.

6. ترخیصیه

سندی از سوی شرکت حمل‌ونقل که به گمرک اعلام می‌کند تحویل کالا به گیرنده بلامانع است.

7. تشریفات گمرکی

همه مراحلی که باید برای ورود، خروج یا عبور قانونی کالا طی شود.

8. تضمین

مبلغ یا سندی (مثل ضمانت‌نامه بانکی) که نزد گمرک گذاشته می‌شود تا انجام تعهدات قطعی شود.

9. تعهد

قبول رسمی و قانونی برای انجام یا عدم انجام یک کار در برابر گمرک.

10. حقوق ورودی

شامل حقوق گمرکی (معادل چهار درصد ارزش کالا) و سود بازرگانی هنگام واردات قطعی کالا.

11. حمل یکسره

ورود کالا به اماکن گمرکی و عبور دادن آن از همان مسیر بدون تخلیه معمولی.

12. روز اظهار

روزی که کالا به‌صورت رسمی به گمرک اظهار می‌شود.

13. سازمان جهانی گمرک

یک نهاد بین‌المللی برای هماهنگی و توسعه همکاری‌های گمرکی بین کشورها.

14. سامانه هماهنگ ‌شده (Hs code)

سیستمی بین‌المللی برای توصیف و کدگذاری کالاها در سطح جهانی.

15. شرکت حمل‌ونقل بین‌المللی

شخص حقوقی مجاز برای جابجایی کالا بین کشورها.

16. صاحب کالای تجاری

کسی که اسناد اصلی خرید و حمل کالا به نام او صادر شده است.

17. قلمرو گمرکی

آن بخش از خاک کشور است که در آن قانون امور گمرکی اجرا می‌شود.

18. کالای تجاری

کالایی که برای فروش وارد یا صادر می‌شود.

19. کالای داخلی

کالایی که تولید داخل بوده یا بصورت قطعی و قانونی وارد کشور شده است.

20. کالای گمرک‌ نشده

کالایی که هنوز تشریفات آن کامل نشده و تحت نظارت گمرک است.

21. کالای مجاز

کالایی که ورود یا خروج آن نیاز به مجوز خاصی ندارد.

22. کالای مجاز مشروط

کالایی که ورود یا صدور آن مشروط به اخذ مجوز از سازمان‌های مربوطه است.

23. کالای ممنوع

کالایی که به موجب قانون ورود یا خروج آن کاملا ممنوع است.

24. کنترل گمرکی

اقداماتی مثل بررسی اسناد، بازرسی فیزیکی، و تطبیق کالا با اظهارنامه.

25. مرجع تحویل‌گیرنده

مسئول نگهداری کالاهایی که هنوز تشریفات گمرکی آن‌ها کامل نشده است.

26. مقررات گمرکی

مجموعه‌ای از قوانین، آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌های اجرایی در گمرک.

27. هزینه‌های انجام خدمت

مبالغی بابت خدمات مثل انبارداری، اشعه ایکس، آزمایش و پلمپ کالا.

جمع‌بندی: چرا شناخت اصطلاحات گمرکی مهم است؟
آشنایی با اصطلاحات گمرکی در ایران کاملاً ضروری است. خیلی از مشکلاتی که برای صاحبان کالا پیش می‌آید، به خاطر ناآشنایی با همین مفاهیم پایه است که منجر به جریمه یا تأخیر می‌شود.

کارت بازرگانی چیست و چرا ضروری است؟

همان‌گونه که برای عبور و مرور قانونی از مرز کشور ها نیازمند پاسپورت هستید، برای انجام فعالیت قانونی در حوزه تجارت بین‌الملل نیز به کارت بازرگانی نیاز دارید.

کارت بازرگانی مجوز رسمی فعالیت در زمینه واردات و صادرات کالا است که توسط اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و با تأیید وزارت صنعت، معدن و تجارت صادر می شود.

  • ثبت سفارش کالا
  • واردات کالا از سایر کشورها
  • صادرات محصولات به بازارهای بین‌المللی
  • ترخیص کالا از گمرک
  • همکاری رسمی با شرکت‌های خارجی

بدون داشتن کارت بازرگانی، انجام بسیاری از فرآیندهای قانونی تجارت خارجی امکان‌پذیر نیست.

گواهی مبدا چیست؟ (CERTIFICATE OF ORIGIN/ COO)

گواهی مبدأ سندی است که به درخواست صادرکننده یا نماینده قانونی وی برای تعیین مبدأ یک کالای صادراتی توسط واحد مجاز صدور این گواهی صادر می گردد.

از نظر استانداردهای گمرکی، تشخیص مبدأ یک کالای صادراتی فرآیندی پیچیده است اما پایه‌ای اساسی برای تعیین تعرفه‌ها به شمار می‌رود. مطابق کنوانسیون 1923 ژنو، مسئولیت صدور گواهی مبدأ در اغلب کشورها به اتاق‌های بازرگانی تفویض شده است. تشخیص ضرورت صدور گواهی مبدأ تنها بر عهده واردکننده کالا است.

صادرات کالا

در معنای لغوی، صادرات به انتقال کالا از مکانی به مکان دیگر گفته می‌شود. اما در اصطلاح تجارت بین‌الملل، صادرات به فرآیندی اطلاق می‌شود که طی آن کالا از داخل کشور به خارج از مرزهای ملی ارسال شده و از قلمرو گمرکی کشور خارج می‌گردد.

صادرکننده کیست؟ (Exporter): شخصی حقیقی یا حقوقی است که با استفاده از کارت بازرگانی اقدام به ارسال یا فروش کالا به خارج از کشور می‌کند.

انواع صادرات کالا

صادرات قطعی (PERMENENT EXPORT)

به خروج کالا با هدف فروش یا مصرف در کشور مقصد گفته می‌شود. این نوع به دو دسته "تجاری" (حجم بالا و کسب سود) و "غیرتجاری" (مانند نمونه کالا، هدایا، فریت مسافری) تقسیم می‌شود.

صادرات موقت (Temporary Export)

خروج موقتی کالا به قصد بازگرداندن آن. مانند شرکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی، تعمیر تجهیزات، یا انجام فرآوری.

صادرات مجدد (Re-export)

ارسال کالاهای خارجی وارد شده به کشور ثالث بدون ترخیص یا ایجاد تغییر در آن.

تقسیم‌بندی کالاهای صادراتی

  • کالاهای مجاز: بدون نیاز به اخذ مجوز خاص و با رعایت مقررات عمومی آزاد است.
  • کالاهای مشروط: نیازمند اخذ مجوز از سازمان‌های ذی‌ربط می‌باشد.
  • کالاهای ممنوع: بر اساس قوانین کشور یا ملاحظات شرعی ممنوع است.

حمل و نقل بین‌المللی کالا

دو نقش اصلی در فرآیند جابجایی کالا وجود دارد:

  • کریر (Carrier): شخص یا شرکتی که با وسیله نقلیه خود (کشتی، کامیون، هواپیما) مسئولیت حمل کالا را بر عهده می‌گیرد.
  • فورواردر (Forwarder): واسطه و هماهنگ‌کننده میان صادرکننده و شرکت‌های حمل‌ونقل که اموری مانند انتخاب مسیر، رزرو فضا و اسناد را انجام می‌دهد.
خدمات ما در اقیانوس، آسمان و خشکی
🚆 ریلی
کالا از طریق قطارهای باری جابه‌جا می‌شود. برای مسیرهایی که شبکه ریلی مناسب دارند، روشی اقتصادی و ایمن به شمار می‌رود.
🚛 زمینی
کالا توسط کامیون‌ها و تریلی‌ها از طریق مرزهای زمینی جابه‌جا می‌شود. بیشتر برای کشورهای همسایه یا مسیرهای کوتاه‌تر کاربرد دارد.
🚢 دریایی
در این روش کالا از طریق کشتی‌های باری منتقل می‌شود. مناسب محموله‌های حجیم و سنگین با هزینه کمتر، اما زمان طولانی‌تر است.
✈️ هوایی
توسط هواپیماهای باری یا مسافری ارسال می‌شود. سریع‌ترین و امن‌ترین روش برای انتقال کالاهای ارزشمند یا حساس با هزینه بیشتر است.
حمل‌ونقل مرکب (Multimodal Transport): استفاده همزمان از چند روش حمل‌ونقل (دریایی، زمینی، ریلی یا هوایی) برای بهینه‌سازی زمان و هزینه در مسیرهای طولانی.

اسناد مهم بازرگانی و مجوزها

شماره کوتاژ گمرکی (Customs Cottage)

کد ۸ رقمی منحصربه‌فرد که پس از ثبت نهایی اظهارنامه به هر پرونده اختصاص می‌یابد و برای پیگیری ترخیص ضروری است.

مجوز صادرات (Export License)

سندی برای کالاهایی که صادرات آن‌ها نیازمند تأیید مراجع ذی‌صلاح است (مانند سیمان، محصولات پتروشیمی، و غیره).

گواهی بهداشت و قرنطینه

سندی که سلامت بهداشتی کالا را تأیید می‌کند. شامل گواهی بهداشت نباتی (گیاهی) و گواهی بهداشت دامی می‌باشد.

گواهی استاندارد و انرژی اتمی

برای کالاهای مشمول استاندارد اجباری و برای موادی نظیر مواد غذایی یا فلزات جهت تأیید عدم آلودگی رادیواکتیو.

صورت عدل‌بندی (Packing List)

سندی که جزئیات بسته‌بندی (تعداد، وزن، ابعاد و محتویات هر بسته) را برای گمرک مشخص می‌کند.

شناسنامه فرش

سندی حاوی مشخصات کامل فرش دستباف (رج شمار، ابعاد، گره و محل بافت) که برای صادرات آن الزامی است.

کارنه تیر (TIR Carnet)

سند گمرکی برای ترانزیت بین‌المللی جاده‌ای که کالا در وسیله نقلیه پلمپ‌شده بدون نیاز به تشریفات در مرزهای میانی عبور می‌کند.

بارنامه حمل (Bill of Lading / Airway Bill)

رسید دریافت کالا توسط شرکت حمل‌ونقل برای ارسال به مقصد. شامل دریایی، هوایی و زمینی.

گواهی بازرسی (Inspection Certificate)

سندی که توسط شرکت‌های بازرسی صادر شده و کمیت و کیفیت کالا را تایید می‌کند.

بیمه‌نامه (Insurance Certificate)

قراردادی بین بیمه‌گر و بیمه‌گذار برای جبران خسارات احتمالی کالا در طول حمل‌ونقل.

پیش‌فاکتور (Proforma) در مقابل فاکتور تجاری (Commercial Invoice)

پیش‌فاکتور: سندی مقدماتی قبل از قطعی شدن فروش جهت برآورد دقیق هزینه‌ها و اخذ مجوزها است و تعهد قانونی به پرداخت ایجاد نمی‌کند.

فاکتور تجاری: سندی رسمی و پایه و مدرک قانونی برای پرداخت، امور گمرکی و مالیات پس از ارسال کالا محسوب می‌شود.

ویژگی پیش‌فاکتور فاکتور تجاری
زمان صدور قبل از معامله بعد از انجام معامله و ارسال کالا
ماهیت سند غیررسمی و پیشنهادی سند رسمی و قانونی
ایجاد تعهد پرداخت ندارد ایجاد تعهد پرداخت قانونی می‌کند
کاربرد برآورد هزینه، مذاکره، اخذ مجوز حسابداری، گمرک، بیمه، بانک

واردات کالا

به کالاهایی که در کشور یا کشورهایی ساخته شده و از راه تجاری به یک کشور دیگر وارد گردد، واردات کالا گفته می‌شود. معمولاً چون تهیه پاره‌ای از کالاها از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست کشورها از این طریق نیاز خود را تأمین می‌کنند. اقتصاد سالم آن است که صادرات بر واردات فزونی داشته باشد.

انواع واردات در بازرگانی خارجی

واردات قطعی (Permanent Import)

بر اساس شیوه‌های مختلف پرداخت (ارز آزاد، در مقابل صادرات، بدون انتقال ارز و...) برای ورود دائم به کشور انجام می‌شود.

واردات موقت (Temporary Import)

کالاها تحت شرایطی بطور موقت وارد شده و باید ظرف مهلت معین خارج شوند (مثل نمایشگاه‌ها، تعمیر ماشین‌آلات، دستگاه‌های پروژه‌های خاص).

کالاهای مرجوعی (Returned Goods)

کالاهایی که وارد شده و به دلایلی به خارج برگردانده می‌شوند.

ترانزیت خارجی (Foreign Transit)

کالای خارجی به منظور عبور از خاک یک کشور، از یک مرز وارد و از مرز دیگر خارج می‌شود. معاف از حقوق گمرکی است.

ترانزیت داخلی (Domestic Transit)

انتقال کالایی که هنوز گمرک نشده از یک گمرک مجاز به گمرک دیگر (مثلا از بندرعباس به گمرک شهریار).

مراحل واردات کالا در شرکت‌های واردکننده

  1. بررسی بازار و نیازسنجی: تحلیل بازار، میزان تقاضا و برآورد هزینه‌ها جهت تصمیم‌گیری صحیح.
  2. انتخاب کشور مبدأ و تأمین‌کننده: تصمیم‌گیری برای انتخاب منبع خرید. مثلا ماشین‌آلات صنعتی معمولا از آلمان و اسباب‌بازی از چین وارد می‌شوند.
  3. بررسی قوانین و مقررات: بررسی دقیق شرایط قانونی و کتاب مقررات واردات و صادرات برای جلوگیری از ریسک مالی.